الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

14

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء سوم و چهارم تبصره - به اتفاق همهء مفسران « أَلَّا تَعُولُوا » ختم آيه است و اين از مشكلات قرآن است . قرائت فواحدة : ابو جعفر اين آيه را به رفع و ديگران به نصب خوانده‌اند . قرائت نصب ، بنا بر اين است كه مفعول به براى فعل محذوف باشد . يعنى « فانكحوا واحدة » و قرائت رفع بنا بر اين است كه مبتدا باشد و خبر آن محذوف . يعنى فواحدة كافية » مثل : « فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ » ( سوره بقره 282 يعنى در موقع شهادت اگر دو مرد نباشد ، يك مرد و دو زن كافى است ) لغت اقساط : عدل و انصاف . تقسطوا : عدالت و انصاف كنيد . مثنى و ثلاث و رباع : اين كلمه‌ها به اين صورتها استعمال شده‌اند : ثناء ، مثنى ، مثلث ، رباع ، مربع . به معناى دو تا دو تا ، سه تا ، سه تا ، چهار تا چهار تاست و بالاتر از چهار ، استعمال نشده است ، جز كلمهء « عشار » ( ده تا ده تا ) كه در شعر كميت به كار رفته است : و لم يستر يثوك حتى رميت * فوق الرجال خصالا عشاراً يعنى : ترا از تيراندازى باز نداشتند تا اينكه ده تا ده تا ، تيرها را افزون از مردان ديگر به هدف زدى . ديگرى گويد : و لقد قتلتكم ثناء و موحداً * و تركت مرة مثل امس الدابر